Stymulacja hormonalna

W trakcie cyklu miesięcznego, dojrzewające pęcherzyki jajnikowe pozostają pod kontrolą hormonów pobudzających je do wzrostu. Prawidłowa praca układu endokrynnego opiera się jednak nie tylko na funkcjonowaniu samych jajników, ale także podwzgórza i przysadki. Dodatkowo, ponieważ organizm człowieka to szereg połączonych ze sobą mechanizmów, na działanie hormonów płciowych ma wpływ szereg innych hormonów, na przykład produkowanych przez tarczycę czy nadnercza. Nasz schemat pracy jajników przedstawiony na rysunku jest więc bardzo uproszczony:

jajnik
Gdy mechanizm kontroli endokrynologicznej zawodzi, mamy do czynienia z tzw. cyklami bezowulacyjnymi. Zaburzenia hormonalne u kobiet są bardzo częstą przyczyną niepłodności i mogą występować u około 40% pań odwiedzających kliniki leczenia niepłodności.
Stymulacja hormonalna ma na celu pobudzenie jajników do produkcji pęcherzyków. Następnie prowadzi do aktywizacji endometrium, które przygotowywane jest od przyjęcia zarodka.


Leki stosowane w czasie stymulacji:
- Clomiphenecitrate – Clostilbegyt jest najczęściej stosowanym lekiem u pacjentek z zaburzeniami owulacji. Działa on antyestrogennie, co oznacza, że wywołuje uwolnienie przez mózg hormonów stymulujących jajniki (indukuje owulację). Lek stosowany jest w postaci tabletek doustnych we wczesnej fazie estrogennej cyklu. American Society for Reproductive Medicine (ASRM) zaleca, aby nie był on stosowany przez okres dłuższy niż 6 miesięcy.


- gonadotropiny – (np. Gonal F, Puregon, Menopur, Merional, Pergoveris) są naturalnymi hormonami, które pobudzają jajniki do produkcji oocytów (komórek jajowych) w danym cyklu. Są one bezpieczne w użyciu, lecz ich dozowanie wymaga dużego doświadczenia i ostrożnego monitorowania. Pacjentki, które przygotowywane są do IVF otrzymują gonadotropiny w postaci zastrzyków.


- gonadotropina kosmówkowa – (Pregnyl, Ovitrelle); lek kończący stymulację


Protokół stymulacji jest dobierany dla każdej pacjentki indywidualnie (krótki lub długi protokół), w zależności od:

  • wieku pacjentki,
  • przebiegu leczenia,
  • wyników badań hormonalnych (AMH, FSH),
  • obrazu jajników w USG.